Dutasteride

Ontstaansgeschiedenis van dutasteride

De stof dutasteride is ontwikkeld door de farmaceutische gigant GlaxoSmithKline (GSK). De resultaten van finasteride bij de aandoening BPH (goedaardige prostaatvergroting) vielen tegen, en het doel was een beter middel te ontwikkelen. Bij BPH speelt, net als bij androgenetisch haarverlies, het mannelijk hormoon DHT een grote rol. Duidelijk was dat er een middel moest komen dat efficiënter de DHT-waarden kon verlagen dan finasteride. Dutasteride is, in tegenstelling tot finasteride, inmiddels een bijzonder efficiënt middel tegen BPH gebleken.

Waar is dutasteride te verkrijgen?


Dutasteride structuur

Dutasteride als haargroeimiddel

Producent GSK was aanvankelijk van plan de stof ook officieel als haargroeimiddel te laten registreren (waarschijnlijk onder de naam Zystar). Hiervoor waren twee grote onderzoeken nodig: Phase 2- en Phase 3-onderzoeken. De eerste onderzoek (Phase 2) ging in 1999 van start en werd gedaan onder 416 mannen over een periode van een half jaar. In 2000 werden enkele zeer positieve resultaten van dit onderzoek bekend gemaakt. Verrassend genoeg besloot GSK aanvankelijk het tweede onderzoek niet uit te voeren en het middel dus niet als haargroeimiddel op de markt te brengen. Dit komt waarschijnlijk doordat er in 2000 een nieuwe directie aantrad, die niet genoeg financiële potentie in het haargroeimiddel zag. Inmiddels lijkt het erop dat GSK in 2007 toch aan dit laatste onderzoek is begonnen [bron]. De volledige resultaten van het eerste onderzoek naar dutasteride als haargroeimiddel werden trouwens pas in december 2006 gepubliceerd.
Het is dus nog onduidelijk of dutasteride als haargroeimiddel op de markt zal worden gebracht. In november 2001 werd dutasteride in Amerika eindelijk wel goedgekeurd als medicijn tegen prostaatvergroting, en het kwam op de markt onder de naam Avodart. In Nederland kwam Avodart pas in 2003 op de markt. Mannen die dutasteride willen gebruiken tegen haarverlies, moeten dus het prostaatmiddel Avodart slikken. Artsen zullen dit over het algemeen echter niet snel voorschrijven, omdat alopecia androgenetica dus een niet-geregistreerde indicatie van het middel is. Intussen is er op internet een levendige handel in dutasteridecapsules ontstaan.

De werking

Hoewel finasteride en dutasteride een vergelijkbare werking hebben, is dutasteride effectiever in het verlagen van DHT-waarden. Dit heeft twee redenen. Ten eerste is dutasteride ongeveer drie keer zo effectief als finasteride in het onderdrukken van het enzym 5-alpha-reductase type 2. Dit type 5AR speelt waarschijnlijk de grootste rol bij de omzetting van testosteron in DHT bij de haarzakjes. Ten tweede remt dutasteride ook de werking van 5-alpha-reductase type 1, terwijl finasteride alleen type 2 aanpakt en type 1 nagenoeg ongemoeid laat.
Bij dagelijkse inname van 0,5mg neemt de productie van DHT gemiddeld met 93% af (vergelijk: finasteride zorgt voor een afname van 70% DHT). De stof blijft ook veel langer in het bloed aanwezig. Is de helft van de stof finasteride al binnen 8 uur afgebroken, bij dutasteride duurt dit gemiddeld 240 uur (10 dagen).

resultaat

Te verwachten resultaat

Het eerste onderzoek naar dutasteride als haargroeimiddel geeft enig inzicht in het te verwachten resultaat. Dit onderzoek wees uit dat dagelijkse inname van 5mg finasteride zorgde voor ongeveer 70 nieuwe haren (in een cirkel met een diameter van 1 inch), terwijl dagelijkse inname van 0,5mg avodart zorgt voor een toename van bijna honderd.
Over de langetermijnresultaten van dutasteride is nog weinig bekend; het is dus nog niet te zeggen of dutasteride, net als finasteride, piekt in het eerste jaar.
Uit het Phase 2-onderzoek is gebleken dat inname van 0,1mg dutasteride per dag nagenoeg even goede resultaten oplevert als 5mg finasteride per dag. Veel mensen kiezen er daarom voor om bijvoorbeeld maar twee of drie capsules Avodart (0,5mg dutasteride) per week te slikken; dit zou al betere resultaten moeten opleveren dan dagelijks gebruik van finasteride.

Bijwerkingen

Er zijn enkele redenen om terughoudend om te gaan met dutasteride: ten eerste is het niet geregistreerd voor de behandeling van haarverlies, ten tweede is het nog niet lang op de markt en ten derde is het niet zo goed onderzocht als finasteride. Gebruik van dit middel zonder overleg met een huisarts of dermatoloog wordt ten strengste afgeraden.
Onderzoeken hebben aangetoond dat dutasteride vaker voor bijwerkingen zorgt dan finasteride. Bij dutasteridegebruikers komen impotentie, libidovermindering en ejaculatiestoornissen voor, en frequenter dan bij finasteride: 3 tot 5% krijgt hier in meer of mindere mate mee te maken. Borstvorming (gynaecomnastie) komt, net zoals bij finasteride, nauwelijks voor (0,5%). Het is mogelijk dat bijwerkingen in de loop der tijd vanzelf verdwijnen. Gebeurt dit niet, dient met het middel gestopt te worden. Meld bijwerkingen in ieder geval direct bij je arts.
Onderzoek heeft uitgewezen dat gebruik van dutasteride op termijn zorgt voor een stijging van de testosteronwaarden. Daardoor komt onder gebruikers niet alleen daling van het libido voor: juist ook stijging ervan wordt niet zelden gemeld.
Daarbij zijn zorgen ontstaan nadat bekend werd dat het enzym 5-alpha-reductase type 1 ook een functie vervult in de hersenen. Er is echter geen enkel bewijs dat dutasteride voor complicaties in de hersenen kan zorgen.
Dutasteride is, net als finasteride, geen goede oplossing voor jongens jonger dan 18 jaar. Zie: finasteride.
Gezien de frequentie van de bijwerkingen en de sterkte van het medicijn is het aan te raden niet met dutasteride te beginnen voordat finasteride geprobeerd is. Finasteride is een veiliger en beter onderzocht medicijn dat voor veel mensen met haarverlies al goede zaken kan doen.

Na de behandeling met dutasteride
Voor de behandeling met dutasteride

Gevolgen voor de zwangerschap en gebruik bij vrouwen

De werking van dutasteride bij vrouwen is niet onderzocht, en dus is het moeilijk te zeggen of vrouwen baat hebben bij Avodart. Finasteride is in onderzoeken in ieder geval niet effectief gebleken tegen vrouwelijk androgenetisch haarverlies. Het hoeft echter niet zo te zijn dat dutasteride daarom ook niet aanslaat bij vrouwen: het is namelijk een sterker middel. Mannen met een kinderwens doen er goed aan enkele maanden voor de bevruchting te stoppen met dutasteride. Zie: finasteride.
In principe gelden voor vrouwen die van plan zijn dutasteride te gaan slikken dezelfde waarschuwingen en opmerkingen als bij finasteride.

Gevolgen voor de vruchtbaarheid

De (lange termijn-)gevolgen voor de vruchtbaarheid zijn nog niet bekend. Er is echter weinig reden om aan te nemen dat hierin veel afwijkingen met finasteride zullen zijn.

Dutasteride en prostaatkanker

Uit studies is gebleken dat dutasteride, net als finasteride, de kans op prostaatkanker significant doet afnemen. Dutasteride lijkt hier zelfs nog effectiever tegen te zijn: de kans wordt verlaagd met ongeveer 50%. Wel moet er, net zoals bij finasteride, rekening worden gehouden met juist een (lichte) toename van de kans op agressievere tumoren aan de prostaat.

avodart

Generieke dutasteride

Sinds enige tijd zijn er ook locopreparaten van dutasteride op de markt. Zo is er het middel ‘Dutas’ van Dr. Reddy’s. Deze producent is al langer bekend van generieke finasteride. Ook is er Duprost van het bedrijf Cipla. Beide locopreparaten worden in India geproduceerd. Het wordt afgeraden om deze generieke middelen te kopen. Het patent van avodart is nog van GSK en officieel is namaken van dit middel dus nog verboden. Daar komt bij dat de dutasteride van deze Indiase producenten door geen enkele instantie gekeurd wordt.

Prijs

Originele Avodart kost in de Nederlandse apotheek ongeveer € 1,20 per capsule. Een voorschrift van een arts is verplicht.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.